Vandaag wil ik iets vertellen over je innerlijke criticus. Je weet wel, die irritante stem. Die zegt dat je niet goed genoeg bent. Dat je er niet bij hoort. Dat het allemaal misgaat.
Weet je dat jouw innerlijke criticus eigenlijk als taak heeft om jou 24/7 gelukkig te maken?
‘Dat doet hij dan niet zo goed’, hoor ik je zeggen.
Snap ik. Maar stel je eens voor, dat je iemand 24/7 gelukkig moet maken. Dat is toch ook ondoenlijk?
Hoe zit dat dan?
Je innerlijke criticus is een beschermingsmechisme. In feite doet hij drie dingen:
1) hij probeert pijn, falen of afwijzing te voorkomen
2) hij scant continu op risico’s
3) hij corrigeert gedrag vóórdat de buitenwereld dit kan doen
En hij is zo streng tegen je omdat hij zich baseert op oude ervaringen. Vaak uit een tijd waarin je weinig keus op bescherming had.
Hij werkt met urgentie: als ik je hard genoeg. Push of waarschuw, voorkom ik gevaar.
Dat is natuurlijk heel dapper en goed bedoeld. Maar zoals je zelf al ondervindt: het helpt je niet. Integendeel.
Wat moet je hier nu mee?
Innerlijke criticus: do’s en dont’s
Je innerlijke criticus is niet iemand om mee in discussie te gaan. Hij denkt vanuit angst, niet vanuit realiteit. Argumenten aanvoeren heeft dus geen zin.
Daarnaast is het belangrijk om je innerlijke criticus te begrenzen. Je mag hem onderbreken als hij tegen je spreekt. Of beter nog. Vraag hem het volgende: wat je nu zegt, helpt dit ons?
Een voorbeeld: zo kan dat eruit zien
Een cliënt van mij kreeg laatst op zijn werk de kans om een vernieuwend project op te zetten. Met veel enthousiasme was ze te werk gegaan en de reacties op de pilot waren positief. Maar zijzelf was niet positief. Ze had namelijk over het hoofd gezien dat er een belangrijke stakeholder niet vanaf het begin was meegenomen.
Waarop haar criticus begon te tetteren: dacht je dan echt dat je dit kon? Natuurlijk val je door de mand. Nu ziet iedereen dat je je niet geschikt bent. Dit hele project gaat een totale ramp worden.
Je begrijpt: haar zelfvertrouwen en enthousiasme had een flinke deuk gekregen.
Ik nodigde haar uit om contact te maken met zijn innerlijke criticus en hem (haar IC dus) letterlijk te vragen: hoe helpen jouw uitspraken ons?
Mijn cliënt was even stil en zei vervolgens: “Toen ik de vraag in alle eerlijkheid stelde, voelde ik dat iets in mij de innerlijke criticus niet kwijt wilde. Iets in mij werd inderdaad geholpen door de innerlijke criticus. Had hem zelfs nodig.”
Ik vroeg haar om contact te maken met dat ‘iets’ en vanuit dat ‘iets’ te zingen.
Wat bleek? Dat ‘iets’ was het kleine meisje in haar. Als de pilot inderdaad zo slecht was gegaan als de innerlijke criticus haar deed geloven, dan hoefde ze er niet verder mee te gaan. Dan zou ze verlost zijn van alle mogelijke pijn die ze verder nog zou kunnen oplopen in het project.
Pffff, dat was wel een inzicht. Bijna een verlossende gedachte, dat ze niet verder hoefde te gaan met het project. Maar meteen daarna merkte ze dat ze wel degelijk door wilde gaan met het project.
En toen kon ze in alle eerlijkheid tegen haar innerlijke criticus zeggen: dankjewel dat je mij beschermt, maar ik wil dit project echt doen.
Voor een moment werd het stil in haar hoofd.
En hoe nu verder?
Haar innerlijke criticus zal vast wel weer aan het tetteren geslagen zijn. Dat doen innerlijke criticussen nu eenmaal.
Maar ze had zich gerealiseerd dat ze niet naar hem hoefde te luisteren. Dat haar eigen behoefte (om het project te doen) zwaarder woog dan de trekkracht van haar innerlijke criticus om haar te beschermen.
Wil je ook leren omgaan met je innerlijke criticus?
In een traject is er alle ruimte om samen te onderzoeken welke dynamieken jij ervaart met je innerlijke criticus. En hoe jullie op meer een meer constructieve manier met elkaar om kunnen gaan.
Een traject bestaat uit zeven individuele live-sessies van een uur, op maat gemaakte oefeningen en tussentijdse ondersteuning via Signal/Whatsapp.
Heb je interesse? Neem dan contact met mij op voor een vrijblijvende kennismaking.