Begin april was ik een weekend weg met mijn jaargenoten van de opleiding tot stembevrijder (officieel heet ‘ie Ode aan de Vreugde). We doen dat elk jaar en wisselen inzichten, nieuwe oefeningen, lief en leed uit.
Toffe oefening
Ik werd geïnspireerd door een oefening waarbij er binnen hele korte tijd een toffe improvisatie ontstaat. Wanneer je aan de beurt bent zing je drie keer een korte frase, van twee, drie of hooguit vier tonen. De groep herhaalt telkens jouw frase eenmaal, als een soort echo.
Dus je zingt wat, de groep herhaalt dat, je zingt nog een tweede keer wat, de groep herhaalt dat en je zingt een derde keer wat, de groep herhaalt dat. Die derde frase blijft de groep dan vervolgens een paar minuten lang herhalen, terwijl jij de kans krijgt om jouw eigen lied eroverheen zingen.
Ik gebruik bewust het woord kans, want dit is een buitenkans. Jouw lied blijft namelijk wel doorgaan, dat doet de groep voor je. Jij mag de tijd nemen om er rustig in te landen en ruimte te geven aan de klanken die er uit jou willen komen.
Wat er dan kan gebeuren
Wat ik zo gaaf vind aan een oefening is als dit, is dat er telkens weer wat anders ontstaat. Sowieso ontstaat er natuurlijk steeds een ander lied, maar het geeft ook iedere keer weer andere ervaringen en inzichten.
Zo gaf een deelnemer aan dat hij het aanvankelijk erg ongemakkelijk vond om zijn frases ‘ge-echood’ te krijgen. Hij voelde dat zijn lijf een inkrimpende beweging maakte en hij had het liefst zijn handen op zijn oren gelegd en hard ‘stop’ geroepen. Maar terwijl hij bleef staan en luisteren merkte hij gaandeweg dat hij zich ontspande. Hij was ‘herhalenswaardig’. Wat een heerlijk nieuw woord vind ik dat: herhalenswaardig. Je bent herhalenswaardig.
Ik wil eenvoud
Een andere vrouw had als derde frase een ietwat ingewikkelde compositie. Die wij, zoals de oefening voorschreef, als groep bleven herhalen. Ze had zichtbaar moeite om haar eigen lied eroverheen te zingen. Haar gezicht fronste, ze leek op zoek naar muziek buiten zichzelf, wist niet goed waar ze het moest halen.
Ik legde het zingen even stil en vroeg haar wat ze ervaarde. Ze had het gevoel dat ze iets had gecreëerd waarin ze verstrikt was geraakt. En waar ze alleen kon oplossen met nog meer ingewikkeldheid. Ze zag in dat het antwoord lag in eenvoud, en dat ze zelf de keuze heeft om eenvoudig te zingen.
Dirigent-zijn ervaren
Een andere component van deze oefening is dat de ‘zanger’ aan het ‘koor’ door middel van een handgebaar mag aangeven om harder of zachter te gaan, of te stoppen. Het gebeurt regelmatig dat de ‘zanger’ tijdens het zingen vergeet dat deze mogelijkheid er is.
Zo gaf een van de deelnemers aan dat ze het heel lastig vond om ‘B’ te zingen terwijl de groep zo hard ‘A’ bleef zingen. Iets wat ze ook van zichzelf herkende in het dagelijks leven. Het hielp haar om eraan herinnerd te worden dat ze de mogelijkheid had om het koor te verzoeken om zachter te zingen. Of misschien wel te stoppen…
Dat was zo maar een greep uit wat een relatief eenvoudige oefening teweeg kan brengen. En waarom ik mijn werk met zo ontzettend veel plezier doe. Doe je mee? Je bent van harte welkom!