Die vraag krijg ik regelmatig. Gister nog, na afloop van een workshop die ik gaf. En elke keer wil ik eigenlijk gewoon deze foto laten zien. Want ik sta dan vaak maar wat te stralen, in eerste instantie komen er namelijk helemaal geen woorden. Het is dat allesomvattende gevoel van de liefdevolle vrijheid dat je op de foto ziet.
Want dat is stembevrijding voor mij: de vrijheid om mezelf te zijn, precies zoals ik ben. Met alles erop en eraan. Inclusief mijn eigenaardigheden en minder fijne kanten. En de vreugde die dat geeft.
Vroeger kroop ik weg als er een camera kwam
En dat is best een verschil met vroeger. Toen voelde ik me vaak stil en teruggetrokken. Ik was bang om te veel te zijn, of juist te weinig. Als er een camera tevoorschijn kwam, kroop ik het liefst weg.
Ik weet nog dat ik een paar jaar geleden een videoclip van Anna Fernhout zag, directeur van het Centrum voor Stembevrijding. Ik zag uitbundig zingende mensen, vol levenslust. En het maakte me verdrietig. Want ik dacht: dat is niet voor mij weggelegd. Dat is voor mensen die vrij zijn, die geen last hebben van zichzelf.
Er wás al iets in mij dat wilde zingen
In diezelfde periode had ik al een keer meegedaan aan een workshop van Anna. Ik had een eerste glimp opgevangen van wat het is om je stem te laten klinken zonder oordeel. Ik voelde iets stromen, iets openbreken, maar tegelijk ook iets krimpen.
Ik wilde zo graag vrij kunnen zingen (en leven), maar het voelde alsof ik vastzat in m’n eigen binnenwereld. Op mijn website beschrijf ik dat moment als een soort verlamming. Alsof ik mezelf aanmoedigde om op te staan en te gaan zingen, maar ergens diep vanbinnen geloofde dat ik het niet kon. Niet echt. Niet helemaal.
Tot ik leerde luisteren
Niet naar hoe het hoort of naar hoe ik zou willen zijn, maar naar wat er nú is. Wat gebeurt er in mij als ik voor een moment niets wil veranderen? Als ik stop met mezelf te beoordelen. Als ik niet wegduw wat onhandig, pijnlijk of raar voelt?
Want alles wat je niet voelt, zet zich vast. In je lijf, in je adem. In hoe je kijkt, spreekt en beweegt. Het kost energie. Het maakt moe, vlak, onrustig. Maar als ik mezelf toesta om het wel te voelen én het zingend tot expressie te brengen, dan gebeurt er iets. Er komt ruimte, er verzacht iets. Er hoeft niets meer weg.
En langzaam begon ik te ontdekken dat stembevrijding niet gaat over groot durven zijn. Maar over eerlijk durven zijn. Over zacht worden waar het gespannen is. Over zingen wat er is, ook al klinkt het vreemd. Over jezelf niet meer corrigeren, maar toelaten.
Dan ben je vrij. Niet omdat alles is opgelost, maar omdat alles er mag zijn. De vreugde én de twijfel. De kracht én de aarzeling. En dat zie je op de foto.
Wat er gebeurt als je jezelf laat zien
De fotograaf die deze foto maakte, heet Ron. Hij stuurde me een bericht nadat hij een filmpje van mij op Instagram had gezien. Een ongefilterde video: zonder make-up, met messy hair, gehuld in mijn schapenvachtvest, en tranen op mijn wangen.
Misschien wil je het filmpje terugzien op mijn account @stem-eigen. Ik kreeg naast bemoedigende woorden ook een hoop shit over me heen. Nou, Ron vond me fotogeniek en bood spontaan een gratis shoot aan. Thanks @fotograaf.ron!
En dat is het precies: als je jezelf bent, dan ben je op je mooist. Dan straal je vanbinnen. Dan zijn we allemaal fotogeniek. Dat gun ik jou ook. Vrijheid ligt in zijn zoals je bent.
Misschien voelt dat nu nog ver weg, maar ik weet zeker dat het kan. Voor iedereen. Ook voor jou.