Afgelopen week zat ik in gesprek met Klara. We zijn achter de schermen bezig met het organiseren van een online Stottercafe voor Demosthenes, dit najaar. We gaan werken met de vraag ‘wat als jouw stotteren er helemaal mag zijn?’ Ook geven we een workshop Stembevrijding op het Stotterevent 1 november.
We maken plannen en ondertussen praten we over wat Stembevrijding nou eigenlijk doet bij stotteren. Want die vraag krijgen we steeds vaker.
Wat doet het dan?
Wat heb je eraan?
Door samen in gesprek te gaan, helpen we elkaar om steeds dieper te voelen en onder woorden te brengen wat Stembevrijding voor ons betekent. We verzamelen ervaringen, inzichten en voorbeelden. In de komende nieuwsbrieven ga ik daar af en toe iets van delen.
De aftrap
Stembevrijding gaat niet over zingen, en tegelijk ook wel. Het gaat niet over spreken, en tegelijk juist daarover.
Stembevrijding gaat over jezelf tot expressie brengen, via je stem. Het gaat niet over iets oplossen. Het gaat over ruimte geven aan wat in je leeft. Jezelf laten horen.
Zodat je jezelf niet meer hoeft tegen te houden. Zodat er iets kan verzachten. Zodat je bij diepere lagen in jezelf komt. Zodat je jezelf kunt zijn.
Je stem heeft het vermogen om los te zingen wat je eerder ingehouden hebt. Je hoeft niet mooi te zingen, Niet zuiver. Niet goed. Je zingt wat je voelt. Zonder bedoeling. Zonder doel. Sterker nog: hoe minder doel, hoe beter.
Stembevrijding is een manier van zingen waarin je kunt ervaren hoe je stem klinkt als je haar niet stuurt. Als je niet probeert het anders te doen. Als je simpelweg zingt wat er in je leeft.
Mag het ook over iets anders gaan?
Soms gaat dat over stotteren. Maar vaak ook over iets anders. Er dienen zich vanzelf dingen aan: een oude emotie, een vergeten verlangen, een terugkerend patroon. Die zijn vaak verweven met het stotteren, maar ze zijn het niet. Misschien ontdek je onderweg: dit gaat helemaal niet over stotteren.
Dat kan pijnlijk zijn. Want stotteren is onderdeel van je leven, van je geschiedenis. En toch… juist dat inzicht kan ruimte openen. Omdat je niet wordt teruggebracht tot je stotteren. Maar uitgenodigd om vollediger te klinken.
En nu concreet
Stembevrijding is geen trucje, geen techniek die je even toepast. Het is een bewustwordingsproces. Geen rechte lijn, maar een reeks van momenten. Momenten waarop je iets durft toe te laten.
Zoals het verlangen om vrijuit te spreken een beetje toe te laten. Rationeel gezien is dat spannend. Want je wilt jezelf geen valse hoop geven. Je gelooft er misschien niet in. Het brengt schaamte en pijnlijke herinneringen naar boven. Misschien wil je liever blijven waar je bent: op veilig terrein. En toch komt er iets in beweging.
Of nee zingen tegen het gevoel van ingesnoerd zijn. Dat moment waarin je vastzit in je eigen onvermogen maar alles van binnen schreeuwt om eruit te komen. Je lijf gespannen, je adem hoog, de druk om te spreken is voelbaar in elke blik. En dan: die spanning een uitweg geven. De beweging van je lichaam volgen. Met je stem. Aaaaaahhhh.
Momenten waarop je voelt dat je stem groter is dan je spanning. De volheid van je stem ervaren. Daarvan genieten. Puur omdat het kan. Zonder bijbedoelingen. Zonder iets op te lossen. Omdat je leeft.
Hoe doe je dat dan?
Ik begeleid je stap voor stap om te voelen wat je voelt en dat via je stem tot expressie te brengen. We beginnen vaak eenvoudig: met zuchten of zingen van het woord ja. Ik help je steeds om te blijven bij wat er nu is. In dit moment. Om daar klank aan te geven. De klank die precies past bij wat je nu voelt, dus zonder dat je jezelf hoeft te forceren. Zonder dat het mooi of goed hoeft te zijn. Ik begeleid je om te zingen wat er gezongen wil worden.
Op mijn website staat een zangmeditatie die je een beeld geeft van hoe ik werk. De meditatie is van tevoren opgenomen, in live sessies stem ik steeds opnieuw af op wat zich in het moment aandient. Het uitgangspunt is altijd: jou de ruimte geven om te voelen wat er gevoeld wil worden en dat op jouw manier tot uitdrukking te brengen. Dat ervaar je overigens ook in de zangmeditatie.
In een groep gebeurt dat vaak nog krachtiger. Je zingt niet alleen, je wordt ook gehoord. Er ontstaat herkenning, bedding en soms ook moed, omdat iemand anders iets laat horen wat jij nog niet durfde.
Tot slot
Ik krijg af en toe reacties op mijn nieuwsbrief en ik vind dat altijd zo fijn. Mocht je iets kwijt willen, ik lees het graag. Je kunt me gewoon mailen. Vind je het trouwens ook fijn om stukjes te lezen die niet per se over stotteren gaan, maar over dingen die iedereen raken? Laat het me weten.
Want ja, we hebben het over stotteren. Maar jij bent niet je stotteren. Je bent in de eerste plaats gewoon mens.