Je best doen helpt niet

Door 26 september 2025Stembevrijding

Ken je dat? Dat je steeds weer in dezelfde valkuil komt? Een bepaald gedrag waar je nu toch echt weleens vanaf wilt?

Je best doen helpt niet. Hoe graag je dat soms ook wil geloven. Zou wel fijn ze hè, dan had je er nog iets van controle over. Kon je er iets aan doen, ben je niet zo machteloos.

Dat is hoe we geneigd zijn te kijken, maar dat is niet hoe het werkt.

Hoe werkt het dan wel? 

Stel, je voelt je snel opgelaten in een groep. Je hebt de neiging om jezelf terug te trekken, maar je vindt van jezelf dat je spontaan moet zijn. Of in ieder geval ‘normaal’ moet overkomen.

Of je hebt een lastig gesprek voor de boeg. Je ziet er tegenop en prept jezelf. Maar binnen vijf minuten merk je dat het niet lukt om bij jezelf te blijven. Je verwijt jezelf dat je dit laat gebeuren en doet je best om competent over te komen. Als iemand die niet met zich laat sollen.

De gemene deler? Je verzet je tegen wat er beurt. Vooral tegen wat er in je omgaat. 

De bal onder water

Je wilt niet afwezen worden en daarom probeer je iets te doen wat die kans verkleint. Maar ondertussen wordt die angst voor afwijzing niet minder. Het is alsof je een bal onder water probeert te drukken: hoe harder je drukt, hoe groter de kans dat ie met een enorme kracht omhoog schiet.

Wat deze situatie vraagt, is dat je het ongemak en de angst toelaat. ‘Ja, ik voel mij ongemakkelijk’. ‘Ja, ik voel een angst in mij opwellen’. En ook: je mag iets van dat ongemak of die angst meenemen in het gesprek.

Oefenen in toelaten

Dat klinkt misschien eng. Het goede nieuws is: je kunt beter worden in toelaten. Je kunt zelfs beter worden in minder je best doen. Gewoon door het vaker te doen én natuurlijk niet je best te doen. Want minder-je-best-doen najagen als doel is gedoemd te mislukken. Minder-je-best-doen is uiteindelijk een resultaat van keer op keer toelaten wat je voelt en het te verwelkomen. Zodat je het niet meer hoeft te controleren of te beheersen.

En precies dát oefenen we met zingen. Bij Stembevrijding gaat het niet om mooi zingen of de juiste toon pakken. Het gaat er steeds weer om dat je contact maakt met wat er in je leeft, en dat via klank naar buiten brengt. Toelaten wat er uit je blijkt te willen komen.

Vind je dat eng? Laat dat horen. Vind je dat ook eng en wil je je terugtrekken? Ook dat mag je laten horen. Het gaat steeds weer om trouw zijn aan jouw gevoel – en dat kan van seconde tot seconde veranderen. 

De ruimte die dan ontstaat

Wanneer je zingend uiting geeft aan je gevoel ontstaat er ruimte. Die bal hoef je dan niet meer onder water te houden. Je hoeft niet meer je best te doen om overeind te blijven. In die ruimte die al zingend ontstaat, kom je weer in contact met je vrije zelf. En dan is je best doen helemaal niet meer nodig.

Tot slot
Het is heel verleidelijk om te denken dat we dingen kunnen beheersen door ons best te doen. Maar eigenlijk is het bevrijdend dat het niet zo werkt. Want wat er gebeurt, hangt helemaal niet vanaf of jij je best doet.

En weet je wat ook fijn is? Je hoeft niet meer boos te zijn op jezelf dat je niet genoeg je best doet. Je hoeft niet te luisteren naar anderen die je (bewust of onbewust) een schuldgevoel aanpraten. En je hoeft je ook niet schuldig te voelen als je liefdevolle tips niet opvolgt. Inclusief mijn tips.