Vorige week deelde ik hoe je in Stembevrijding leert om ruimte in te nemen, ook zonder controle. Vandaag geef ik daar een vervolg aan. Want uiteraard heb ik dit thema ook uitgebreid met Klara besproken.
Klara is stembevrijder en ze stottert. In onze gesprekken vertelt ze heel open over wat Stembevrijding voor haar betekent. Hoe het voelt om steeds te willen scannen of iedereen om je heen oké is. Hoe spannend het kan zijn om de controle los te laten. En wat er gebeurt als ze dat tóch doet.
In dit tweede deel lees je een beknopte uitwerking van ons gesprek.
Klara zegt
Ik: Stembevrijding leert je ervaren dat je ruimte in mag nemen, ook zonder controle.
“Mijn eerste reactie? Het voelt eigenlijk dat ik pas ruimte in kan nemen als ik geen controle meer heb. Nee, dat is niet helemaal waar. Het zit zo: als ik echt naar mijn gevoel kan gaan – en dat heb ik geleerd met Stembevrijding – als ik echt naar binnen keer, als ik die ruimte ervaar én neem, dan raak ik langzaam de behoefte om controle te houden kwijt.
Maar ik vind dat ook moeilijk. Ik heb gemerkt dat ik constant aan het scannen ben hoe het gaat met de mensen om mij heen gaat. Hoe kan ik ervoor zorgen dat iedereen tevreden is? Wanneer ik dat los kan laten, echt kan denken ‘nee ho ik ben hier’, dan voel ik mijzelf en op dat moment kan ik de controle over de ander loslaten.”
Ik: Speelt stotteren daar een rol in?
“Een hele grote rol. Want als ik mezelf voel – en dat lukt me steeds meer – en dus niet bezig ben met de ander, dan spreek ik helemaal vloeiend. Dat kan toch geen toeval zijn? Daarmee wil ik overigens niet zeggen dat het maakbaar is.”
Ik: Want dan komen doelmatigheid en controle om de hoek kijken.
“Je hebt het nu eenmaal niet in de hand. Een voorbeeld: afgelopen week gaf ik een workshop. Van tevoren zag ik er enorm tegenop om instructies te geven aan de groep. Ik was heel bang dat ik misschien weer helemaal vast zou komen te zitten, dat er niets uit zou komen. Ik ken namelijk goed het gevoel dat ik op dat soort momenten van mezelf verwijderd raak o en dat ik dan helemaal blokkeer. Maar wat bleek: ik kon heel goed bij mezelf blijven ik sprak de hele avond vloeiend.
De dag erna had ik een familiedag, waar alles door elkaar liep. Iedereen praat, vraagt wat, de een doet dit, de ander dat. Ik was de hele tijd met iedereen om mij heen bezig en nam geen tijd voor mezelf. Toen stotterde ik heel veel.”
Ik: Hoe hangen die voorbeelden samen met controle en ruimte?
“Nou vooral dat je dus überhaupt geen controle hebt over je stotteren. Vaak zijn we er zo van overtuigd dat het belangrijk is om controle te houden, maar eigenlijk kun je helemaal niks controleren. En dat moet je ook niet willen proberen. Wat ik wel kunt doen is mezelf voelen. Ruimte maken voor mezelf. Voor wat er in mij is.
Ik besef mij dat is ruimte is ontstaan doordat ik in Stembevrijding heel veel ruimte heb gekregen. Ruimte om mijzelf te laten horen en zien precies zoals ik ben. Op dat (dit) moment, met alles erop en eraan. Zodoende heb ik gaandeweg geleerd om mij te laten ontvangen, precies zoals ik ben. Om niet te verbergen hoe ik me voel, te pleasen of mijzelf anders voor te doen.”
Ik: En het zingen, hoe verhoudt dat zich tot controle?
“Voor mij voelt het zo: als ik alleen maar voel en dat rechtstreeks zingend tot expressie breng, dan heb ik geen controle over wat eruit komt. Dan is het gewoon wat het is. Er is dan geen enkel doel en het hoeft niets voor te stellen. Dan ben ik alleen maar.
Dat betekent overigens niet dat ik niet zenuwachtig ben als ik als klant of deelnemer word uitgenodigd om een solo te zingen. In het begin dacht ik dan: moet ik dit wel doen, wil ik dit wel? Maar nu weet ik: ik ben zenuwachtig en toch is het oké.”
Ik: Je hoeft niet eerst in een flow te komen om te vertrouwen dat het goed is zoals het is.
“Precies. Dat geldt voor zingen, wat voor mij een metafoor blijkt voor het spreken. Het is als een soort nieuwe baan die je in je hersenen aanlegt: je hoeft het niet al te voelen voordat je begint, maar door te beginnen komt het voelen vanzelf.”
Ik: Mooie afsluiter!