Afgelopen week kreeg mijn zoontje zijn eerste rapport. Een mooi rapport, in de zin van dat we hem er helemaal in herkenden. Hij zit op een hele fijn Montessorischool, ik had eigenlijk niet anders verwacht.
En toch deed het me meer dan ik had verwacht: de eerste keer dat hij formeel beoordeeld werd van buitenaf. Zwart op wit.
Een vaag gevoel van ‘dit is hoe het begint’. Van spelen naar presteren. Van vrij zijn naar ergens aan moeten voldoen.
Ik vond het destijds best een grote stap om hem naar school te laten gaan. Omdat ik uit eigen ervaring weet hoe makkelijk het is om je aan te passen aan wat er van je verwacht wordt. Hoe snel een oordeel van buitenaf een stem van binnen kan worden.
Herken je dat bij jezelf? Dat een oordeel van buitenaf een stem van binnen wordt? Ik wel hoor.
Bijvoorbeeld wanneer de vloer van mijn woonkamer zo vies is dat er echt nodig gestofzuigd moet worden (terwijl ik weet dat ik dat helemaal zelf mag beslissen). Of wanneer ik een nieuwsbrief schrijf en mezelf afvraag of het wel interessant genoeg is.
Of wanneer ik moe ben, en mezelf vertel dat ik gewoon even door moet zetten. Oeh ja, vooral die. Want mijn lezers mogen toch zeker niet denken dat ik lui ben. Want ik ben zeker niet lui.
Nou, je hebt hier vast je eigen varianten op. Oordelen van buitenaf kunnen zich jarenlang in je vastzetten, zonder dat je het zelf direct doorhebt. En als gevolg kun je gedrag ontwikkelen om te voorkomen dat zo’n oordeel opnieuw geveld wordt. Zodat maar niet aan het licht komt dat jij eigenlijk niet oké bent.
Je gaat proberen om ergens aan te voldoen, in de hoop dat je niet afgewezen wordt.
Stembevrijding kan enorm helpend zijn om dit patroon teverzachten. Je zingt zonder dat het ergens aan hoeft te voldoen. Je brengt tot expressie wat zich op dit moment wil laten horen.
En niet onbelangrijk: je wordt daarin ontvangen. Door mij en/of door de groep. Je ervaart dat je niet anders hoeft te zijn dan je bent. Dat je niet wordt afgerekend op hoe jij de dingen doet.
Hoe vaker je dit doet, hoe meer je vrije ik de ruimte voelt om aanwezig te zijn. Om zich te laten horen. En hoe vaker je beslissingen kunt maken die goed voelen voor jou.
Dat betekent niet dat je zomaar alles hoeft te doen wat er in je opkomt. Maar wel dat je toegang krijgt (of contact houdt) met wat je eigenlijk wilt.
En daar een bewuste keuze in kunt maken. In plaats van jezelf te laten opjagen door oordelen van anderen die je verinnerlijkt hebt.
Zin om wat meer ruimte te maken voor je vrije ik? Er staan allerlei mogelijkheden op de planning. Zo start aankomende maandag de reeks Zangkriebels en geef in mei een workshop over boosheid.