Ongemak is een ontzettend grote kracht. Waarschijnlijk heb je dat weleens gemerkt: je wilt er zo snel mogelijk vanaf.
Neem nou net. Ik zit deze nieuwsbrief te typen, zondagochtend heel vroeg. Wij hebben een logé bij ons in huis en die wil mij iets vragen. Hij komt zichtbaar ongemakkelijk mijn kantoortje binnen. Mompelt een beetje en blijft wat op de drempel hangen. Gaat gauw weer weg zodra hij het antwoord heeft.
Dit intrigeert mij
Als je mijn nieuwsbrief langer leest, dan weet je dat dit soort fenomenen mij intrigeren. Want wat maakt dat ongemak zo’n grote kracht is? En hoe kun je die kracht in je voordeel gebruiken?
Ik zie het tijdens mijn sessies en workshops natuurlijk ook vaak. Ongemak om te zingen, ongemak om stil te zijn, ongemak om binnen te komen als je te laat bent, ongemak om iemand aan te kijken, ongemak om gespreksonderwerp te vinden tijdens de pauze.
En natuurlijk ben ik zelf ook bekend met ongemak. Ik stop even met schrijven om bij mijzelf naar binnen te gaan naar wat ik dan precies ervaar.
Ongemak bestaat uit twee krachten
Ja, ongemak is eigenlijk een combinatie van twee krachten: een kracht die wil dat ik blijf en een kracht die wil dat ik wegga. Hoe groter beide krachten zijn, hoe groter het spanningsveld en daarmee het ongemak.
De kracht die wil dat ik wegga is vaak het duidelijkst. Ik wil hier weg, ik wil dit niet. En kennelijk is er dan tegelijk ook een kracht die ervoor zorgt dat ik blijf.
Soms komt die tweede kracht vanuit mijzelf. Als ik vanbinnen voel dat ik een volgende stap te zetten heb. Dan wil ik blijven omdat ik weet dat daar iets te halen is.
Andere keren komt die tweede kracht van buitenaf. Wanneer ik mij in een situatie gemanoeuvreerd heb waar ik niet wil zijn. Ik herinner mij voorvallen met mijn schoonmoeder waar ik mij behoorlijk opgelaten voelde. Toen ik op een drukke verjaardag inging op haar aanbod om te helpen bij het klaarmaken van de lunch. Terwijl ik dat veel liever alleen deed, even ontsnappen aan al die prikkels.
Bij stembevrijding gaat het vaak om het eerste type ongemak: je voelt van binnenuit dat je ruimte wil geven aan wat er in je leeft, en tegelijk wil je misschien het liefst wegrennen. Of jezelf onzichtbaar maken.
Een oefening
Misschien kun je eens een momentje nemen om bij jezelf in te voelen op de twee krachten. Heb jij de wens om ruimte te geven aan wat er in je leeft? Zo ja, voel je dat ergens specifiek in je lichaam? Ervaar je een bepaalde sensatie of krijg je een beeld? Kijk maar eens of je er wat dieper in kunt zakken: dit is wat jij verlangt.
En voel dan ook eens in op die andere kracht. De kracht die jou ervan weerhoudt om meer ruimte in te nemen. Ook die kracht wil gezien worden. Ze doet ertoe. Want ze beschermt je. Misschien kun je haar zelfs welkom heten.
Bij stembevrijding geven we ruimte aan beide krachten: het verlangen om jezelf te laten zien én het verlangen om jezelf te verstoppen. En je zou het ongemak – dat ontstaat uit het samenspel van die twee krachten – kunnen zien als een motor voor het proces. Een motor voor expressie.
Gebruik de kracht van ongemak
Want zolang je ongemak ziet als iets waar je zo snel mogelijk vanaf moet, blijf je ervoor weglopen. Maar zodra je het gaat zien als een teken dat er iets belangrijks in beweging is, verandert de betekenis ervan.
Dan kun je het ongemak in je voordeel gaan gebruiken. Niet door ertegen te vechten, maar door er net iets langer bij te blijven dan je gewend bent. Want juist daar ontstaat vaak de ruimte voor iets nieuws.
Tot slot
Deze nieuwsbrief is wat langer dan wat je van mij gewend bent. Maar ik vind het fijn om je een klein beetje op weg te helpen om meer inzicht te krijgen in je eigen ongemak. En misschien heb je vakantie en daarmee wat meer tijd voor oefening.